Amsterdam Museum krijgt schilderijen Hospice Wallon in beheer

2 oktober 2020

Het Amsterdam Museum gaat het beheer op zich nemen van de schilderijencollectie van de Stichting Hospice Wallon, het voormalige Walenweeshuis aan de Vijzelgracht. Hiermee is het beheer van de laatste Amsterdamse ensemble institutionele schilderijen veiliggesteld.

De 22 schilderijen, waarvan de helft uit groepsportretten bestaat, dateren tussen 1631 en 1987 en zijn geschilderd door Hollandse meesters als Bartholomeus van der Helst, Adriaen Backer en Jacobus Buys. De schilderijen zijn destijds gemaakt voor en in opdracht van de regenten en regentessen van het Hospice Wallon. Deze instelling werd in 1631 opgezet als weeshuis voor de Waalse gemeenschap in Amsterdam. Later breidden de liefdadige taken zich uit naar de zorg voor oude vrouwen (1683) en oude mannen (1726). Vanaf 1671 zetelde het Hospice Wallon driehonderd jaar lang aan het monumentale pand aan de Vijzelgracht, waar tot 2017 het Maison Descartes en het Franse Consulaat waren gevestigd. Sinds de verhuizing in 1971 zijn de schilderijen van het Hospice Wallon op diverse locaties ondergebracht. Op woensdag 30 september (13.00 uur) tekenden Judikje Kiers, directeur van het Amsterdam Museum, en Joachim Nel, voorzitter-penningmeester van de Stichting Hospice Wallon, een overeenkomst om de langdurige bruikleen officieel te bevestigen en is het professionele beheer van het laatste nog ‘zwevende’ historische ensemble institutionele Amsterdamse schilderijen veiliggesteld.

De overeenkomst is mede het gevolg van het promotieonderzoek van conservator Norbert Middelkoop van het Amsterdam Museum. In zijn in 2019 verschenen proefschrift over de Amsterdamse groepsportretten bespreekt hij de schilderijen en de daarop afgebeelde personen. Daartoe werd de gehele collectie voor het eerst in kleur gefotografeerd. ‘’Aangezien van nagenoeg alle personen op de regentenstukken van het Walenweeshuis bekend is wie zij zijn, zijn de schilderijen van groot belang om de hiërarchie op de regentenstukken van andere Amsterdamse instellingen beter te begrijpen. Het is verheugend dat deze schilderijen, die overigens altijd zo goed mogelijk door de eigenaren zijn verzorgd, nu mogen rekenen op vakkundig beheer in de toekomst. Ik ben blij dat wij als Amsterdam Museum deze eervolle taak op ons mogen nemen,’’ aldus Middelkoop.

Te zien
Lange tijd was de schilderijenverzameling van het Hospice Wallon verspreid over twee plekken; de voormalige locatie aan de Vijzelgracht en het moderne verzorgingstehuis Torendael aan de Veluwelaan, het huidige onderkomen van het Hospice Wallon. Als gevolg van de verkoop van het pand aan de Vijzelgracht en een verbouwing van Torendael bevindt de gehele verzameling schilderijen zich momenteel in bewaring in het Collectiecentrum van het Amsterdam Museum. Twee schilderijen, een groepsportret van Bartholomeus van der Helst (diens vroegst gedateerde schilderij, 1637) en een portret van een wapenhandelaar Louis de Geer, hangen in de tentoonstelling Groepsportretten van de 17e eeuw van het Amsterdam Museum in de Hermitage. Een gedeelte van de verzameling zal op termijn terugkeren naar verzorgingstehuis Torendael.

Meld je aan voor de Nieuwsbrief