'Anatomische les' Rembrandt naar de Hermitage

29 februari 2016

Vanaf zaterdag 19 maart is Rembrandts schilderij 'De anatomische les van Dr. Deijman' te zien in de tentoonstelling Hollanders van de Gouden Eeuw in de Hermitage Amsterdam. Ook wordt de originele schets uit 1656 tijdelijk tentoongesteld.

De tekening geeft een beeld van hoe het schilderij er ongeveer uit moet hebben gezien. De 'Anatomische les van Dr. Deijman' is een van de zeven kunstwerken die aan de presentatie worden toegevoegd. Naast het schilderij van Rembrandt zijn in de twee nieuwe kabinetten anatomische lessen te zien van Adriaen Backer (1635/36 - 1684) en Nicolas Pickenoy (1588 – 1650/56). Voor het eerst worden deze kunstwerken in de context van het Hollandse groepsportret uit de zeventiende eeuw getoond.

De groepsportretten in de tentoonstelling Hollanders van de Gouden Eeuw vormen een afspiegeling van het burgerschap uit de Gouden Eeuw. Ze tonen schutters, regenten, regentessen en chirurgijns binnen hun maatschappelijke functie in het 17e-eeuwse Amsterdam. Het chirurgijnsgilde organiseerde één keer per jaar een openbare anatomische les. Rembrandt schilderde in 1656 in opdracht van het Amsterdamse chirurgijnsgilde 'De anatomische les van Dr. Deijman'. Op hetbewaard gebleven middengedeelte is te zien hoe Dr. Jan Deijman (1619 – 1666) sectie verricht op het lichaam van Joris Fonteijn, een ter dood gebrachte misdadiger. Gijsbert Calkoen, de assistent, houdt de schedelkap in de hand.

In 1723 ging een groot gedeelte van het groepsportret verloren bij een brand in de gildekamer van de chirurgijns in de Waag op de Nieuwmarkt. Een tekening van de oorspronkelijke opzet is bewaard gebleven en gedurende de komende drie maanden exclusief te zien. De schets geeft een beeld van hoe het schilderij er ongeveer uit moet hebben gezien. Naast Deijman, zijn assistent Calkoen en het lichaam van Fonteijn waren er oorspronkelijk nog zeven chirurgijns op het schilderij afgebeeld. Zowel het schilderij als de schets zijn afkomstig uit de collectie van het Amsterdam Museum.

De tentoonstelling Hollanders van de Gouden Eeuw heeft sinds de opening in november 2014 al ruim 250.000 bezoekers getrokken. De ruim dertig reusachtige groepsportretten afkomstig uit het Amsterdam Museum en het Rijksmuseum zijn aangevuld met andere schilderijen en objecten. Samen illustreren zij het verhaal van het voor Nederland zo typerende collectieve burgerschap. Deze ‘broers en zussen’ van De Nachtwacht zijn uniek in de wereld en vanwege hun formaat zelden te zien. Dankzij een bijzonder samenwerkingsverband tussen het Amsterdam Museum, de Hermitage Amsterdam en het Rijksmuseum als gulle bruikleengever, zijn deze meesterwerken zichtbaar voor een groot (internationaal) publiek. De tentoonstelling Hollanders van de Gouden Eeuw wordt financieel ondersteund door de BankGiro Loterij, het Mondriaan Fonds en het VSB Fonds.

Meld je aan voor de Nieuwsbrief