De Gouden Eeuw

13 december 2012 - 1 september 2013

Vanaf 13 december 2012 t/m 1 september 2013 toonde het Amsterdam Museum de tentoonstelling De Gouden Eeuw, proeftuin van onze wereld. Samen met de gelijknamige tv-serie, die t/m 8 maart 2013 te zien was bij de NTR/VPRO, vertelt deze presentatie het fascinerende verhaal van de Gouden Eeuw. Een eeuw van wereldhandel, de Verenigde Oost-Indische Compagnie, economische bloei, rijkdom, zilver, regenten, culturele en religieuze diversiteit, florerende wetenschap, hoogwaardige schilderkunst en de aanleg van de Amsterdamse grachtengordel. Maar ook een eeuw van slavernij en oorlog. In het Amsterdam Museum werd het verhaal van de Nederlandse Gouden Eeuw boeiend in beeld gebracht aan de hand van de nieuwste multimediatechnieken en een groot aantal historische topstukken van onder andere Rembrandt, Pieter de Hooch, Maerten de Vos, Dirck Hals en Melchior d’Hondecoeter.

Gouden Eeuw

Een samenleving in ontwikkeling
De 17de eeuw is een historische periode die tot de verbeelding blijft spreken en die ook wel wordt beschouwd als de belangrijkste grondlegger voor het hedendaagse Nederland. In 2013 werd het 400-jarig bestaan van de Amsterdamse grachtengordel gevierd en het 150-jarig jubileum van de afschaffing van de slavernij herdacht. Een mooi moment dus om door middel van een tentoonstelling en een tv-serie extra aandacht te schenken aan deze turbulente eeuw. Centraal in deze coproductie stond de toenmalige Nederlandse samenleving, die enorm in ontwikkeling en beweging was. De tentoonstelling belichtte de invloed die deze ontwikkelingen hadden op de politiek, religie, economie en cultuur en wat dit betekende voor het persoonlijk leven van een dienstmeid, schipper of koopman.

Presentatie van topstukken
In het Amsterdam Museum werd het verhaal van de Nederlandse Gouden Eeuw verteld aan de hand van nieuwe media en een groot aantal historische topstukken. Het schilderij Vogels voor het stadhuis van Melchior d’ Hondecoeter vormde bijvoorbeeld een exotische illustratie van de nieuwe stadsuitleg van Amsterdam in 1613 en de toenmalige economische voorspoed. Naast meesterwerken als Elsje Christiaens van Rembrandt van Rijn en Het verzorgen van de weeskinderen door Jan de Bray werden bijzondere objecten getoond, zoals een vergeten kist gevuld met 17de-eeuwse brieven en het dodenmasker van een Nederlandse generaal. De open samenleving in de 17de eeuw maakte een veelvoud aan culturele uitingen mogelijk. Werken van Rembrandt, Pieter de Hooch, Maerten de Vos, Dirck Hals en vele andere kunstenaars in de tentoonstelling reflecteerden die rijkdom en variëteit.

Het verleden verbonden met het heden
De tentoonstelling liet de samenleving van toen zien als een proeftuin voor Nederland anno 2013. Geschiedenis werd hierbij constant gekoppeld aan het heden. De serie hedendaagse portretten van fotograaf Hendrik Kerstens, die verwezen naar de Hollandse meesters uit de 17de eeuw, vormden een treffende afspiegeling van de sfeer van weleer.  

Onderwijs
Voor het onderwijs werd een divers en breed aanbod ontwikkeld bij de tentoonstelling. Leerlingen konden meer te weten komen over de Gouden Eeuw door de Gouden Krant, een theatrale rondleiding, de Gouden bronnenkaarten en een speciale examenrondleiding.

Publicatie
Tegelijk met de tentoonstelling en de tv-serie verscheen bij Walburg Pers het boek De Gouden Eeuw, proeftuin van onze samenleving van de hand van historici Hans Goedkoop, presentator bij de NTR, en Kees Zandvliet, hoofd presentaties bij het Amsterdam Museum. Het boek is nog steeds te koop bij de museumshop van het Amsterdam Museum.

Meer Gouden Eeuw in 2012/2013
Naast de tv-serie en de tentoonstelling in het Amsterdam Museum waren er tentoonstellingen elders in Nederland, twee speciale tv-producties gericht op kinderen en een breed activiteitenprogramma in Amsterdam met speciale aandacht voor 400 jaar grachtengordel, de herdenking van 150 jaar afschaffing slavernij en tsaar Peter de Grote in Holland.

Meld je aan voor de Nieuwsbrief