Apituley, een Amsterdamse familie sinds 1908

Als mensen vragen waar ik vandaan kom, zeg ik tegenwoordig vaak meteen: uit de Molukken. Niet omdat ik me minder Amsterdammer voel, maar omdat ik weet wat ze eigenlijk vragen. Tegelijkertijd ben ik geboren en getogen in Amsterdam en woon ik er nog steeds. Mijn identiteit is gevormd door beide werelden: de openheid, humor en vrijheid van Amsterdam én de muziek, warmte en verbondenheid van de Molukken.

In Amsterdam om te studeren
Onze familiegeschiedenis in Nederland begon bovendien veel eerder dan 1951. Mijn grootvader, dr. H.D.J. Apituley, kwam al in 1908 naar Amsterdam om geneeskunde te studeren. Hij behoorde tot een kleine groep Molukkers die destijds de kans kreeg om in Nederland verder te leren. Zijn ambitie was groot. Niet om carrière te maken voor zichzelf, maar om zijn kennis later ten dienste te stellen van de Molukken. Hij werd arts, lid van de Volksraad en was een gerespecteerd bestuurder. Wat mij vooral raakt, is zijn enorme gedrevenheid. Die herken ik ook in mezelf.

Mijn vader
Mijn vader, Herman Apituley, trad in zijn voetsporen en werd eveneens arts, gespecialiseerd als oogarts. Toch was hij heel anders dan zijn vader. Waar opa streng en statig was, herinner ik me mijn vader vooral als een man met humor, mimiek en muziek. Hij draaide met zijn grote ogen, maakte voortdurend grapjes en speelde prachtig piano. Mijn ouders ontmoetten elkaar zelfs achter de piano. Dat muziek zo’n belangrijke rol in mijn leven speelt is geen toeval.

Moluks én Amsterdam
Voor onze familie werd Amsterdam-Noord een ankerpunt. Toen mijn vader zich als oogarts mocht vestigen, koos hij bewust voor de wijk Nieuwendam, omdat daar nauwelijks medische voorzieningen waren. Aan de Breek bouwde hij een praktijk en een thuis voor ons gezin. Amsterdam-Noord werd onze veilige haven. Daar liggen mijn wortels net zo sterk als op de Molukken. Opvallend genoeg werd mijn Molukse identiteit pas echt voelbaar toen ik zelf naar Indonesië en later naar de Molukken reisde. Daar herkende ik iets wat ik nooit eerder had kunnen benoemen: de manier waarop mensen bewegen, de muziek, het landschap en de vanzelfsprekende openheid. Het voelde alsof een deel van mezelf eindelijk op zijn plek viel.

De straat van mijn opa
Misschien juist omdat er thuis zo weinig over de Molukken werd gesproken, ben ik later zelf op zoek gegaan naar onze geschiedenis. Die zoektocht vormt nu de basis voor mijn voorstelling De straat van mijn opa, waarin ik de sporen van mijn grootvader en onze familiegeschiedenis volg. Wat ik het meest waardeer aan onze familie is dat we elkaar vrijheid geven én er voor elkaar zijn wanneer het nodig is. We zijn zelfstandig, eigenwijs en soms een beetje chaotisch, maar we kunnen ook ontzettend lachen en elkaar opvangen. Als ik iets wil doorgeven aan jongere generaties, dan is het dit: wees nieuwsgierig naar je familiegeschiedenis. Vraag door, luister naar verhalen en ontdek waar je vandaan komt. Je verleden maakt je identiteit rijker. En blijf, net als Amsterdam op zijn best, openstaan voor mensen en verhalen die je nog niet kent.