Oom Joop!

Afkomst en jeugd
Ik ben geboren in 1955 in Weesp. Mijn ouders kwamen van het dorp Ameth op het eiland Nusalaut, in de Molukken. Na de overtocht naar Nederland woonden zij eerst in woonoord Coehoorn bij Muiden en later in kamp IJsseloord bij Capelle a/d IJssel. Vanaf 1961 groeide ik op in de Molukse wijk in Tiel. Mijn vader Melchias Pattinasarany was voormalig KNIL-militair en hulppredikant. Zoals veel Molukse vaders sprak hij weinig over de oorlog. Toch zagen wij als kinderen de gevolgen. Hij had nachtmerries en schreeuwde soms in zijn slaap terwijl hij in het Japans telde. Pas later begreep ik dat dit sporen waren van wat hij had meegemaakt. Van huis uit kreeg ik belangrijke waarden mee: hard werken, verantwoordelijkheid nemen en niet te veel praten maar gewoon doen. Die houding zie ik nog altijd terug in de generatie van mijn ouders.

Leven en loopbaan in Amsterdam
Na mijn jeugd in Tiel studeerde ik maatschappelijk werk in Arnhem. In 1982 verhuisde ik naar Amsterdam om antropologie te studeren aan de Vrije Universiteit. Hoewel ik die studie niet afrondde, bracht Amsterdam mij veel. Ik vond de stad in het begin groot en druk, maar gaandeweg leerde ik haar waarderen. Via vrijwilligerswerk kwam ik terecht in het onderwijs. Ik gaf Nederlandse les aan nieuwkomers en behaalde later mijn bevoegdheid als docent Nederlands als tweede taal (NT2). Jarenlang werkte ik in het mbo, waar ik studenten ondersteunde die extra begeleiding nodig hadden. Voor mij is taal altijd een sleutel geweest tot kansen, ontwikkeling en deelname aan de samenleving.

Molukse taal en cultuur
Naast mijn werk ben ik al meer dan zestien jaar actief als docent Moluks-Maleis. Wat begon als lessen voor jongeren in de kerk groeide uit tot cursussen op verschillende plekken in Nederland. Voor mij is taal veel meer dan woorden. In taal zitten verhalen, omgangsvormen, humor, geschiedenis en cultuur verborgen. Jongeren leren via de taal niet alleen spreken, maar ook waar zij vandaan komen. Daarom vind ik het belangrijk dat het Moluks-Maleis blijft bestaan, ook al verandert het voortdurend en geeft iedere generatie er een eigen invulling aan.

Koken en muziek
Muziek en eten spelen een belangrijke rol in de Molukse cultuur. Jarenlang zong ik met Joop & Friends op bijeenkomsten en herdenkingen. Tegenwoordig ligt mijn aandacht vooral bij koken. Met mijn kookworkshops probeer ik mensen samen te brengen. De opbrengsten gaan naar leeshuizen op Ambon. Tijdens het koken vertel ik over Molukse geschiedenis, ingrediënten en tradities. Zo ontstaat er verbinding tussen generaties, culturen en achtergronden. Het mooiste vind ik dat niet alleen Molukkers deelnemen, maar ook veel Nederlanders.

Reflectie en toekomst
Ik ben trots op de Molukse gemeenschap in Amsterdam. Hier zie ik veel openheid, creativiteit en ruimte voor nieuwe ideeën. Tegelijkertijd vind ik dat we moeten oppassen voor star denken. De toekomst vraagt om verbinding en samenwerking. Mijn boodschap aan jongeren is eenvoudig: verdiep je in je familiegeschiedenis, wees trots op waar je vandaan komt en zoek tegelijkertijd je eigen weg. Je hoeft niet te kiezen tussen Moluks en Nederlands. Ik voel mij Molukker én Amsterdammer. Juist die combinatie maakt mijn verhaal.